عضو هیات علمی دانشگاه علوم اقتصادی و برگزیده بنیاد ملی نخبگان در مورد طرح تمرکزدایی مدیریت صنعت برق اظهار کرد: مدیریت کلان صنعت برق در کشور چنانچه به دنبال تمرکززدایی در صنعت است باید به تبعات منفی حاصل از تمرکززدایی توجه کند چرا که هر گونه عدم تعادل و توازن بین تولید و مصرف برق موجبات تحمیل شوکهای متعدد را به جامعه فراهم میکند.
وحید شقاقی در گفتوگو با خبرنگار انرژی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، در مورد تشکیل شرکتهای مادر تخصصی توزیع و نیروگاههای حرارتی و تمرکززدایی مدیریت توانیر و واگذاری بخشهای مختلف صنعت گفت: تا الان مدیریت برق دست توانیر بوده و خودش میتوانست با بدهی کنار آمده به نحوی تولید برق داشته باشد اما در صورت واگذاری در شرایطی که فضای رقابت پذیر وجود نداشته باشد هر گونه ضربه به تولید به مصرف خانوار نیز ضربه میزند که این موضوع بازی خطرناکی است بنابراین مدیریت منسجم از اهمیت بسیاری برخوردار است.
این کارشناس اقتصادی اظهار کرد: ممکن است تفکیک وظایف بتواند تا جاهایی کمک کند اما اگر نگاه سیستمی را نتوانیم حاکم کنیم این موضوع تبعات ناگواری را در پی دارد. مدیریت یکپارچه در حوزه تولید، توزیع و انتقال می تواند اطلاعات را رصد کند و تصمیم واحد بگیرد اما با تمرکززدایی احتمال دارد نتوانیم مدیریت واحد داشته باشیم.
وی با تاکید بر اینکه در صورت نبود مدیریت واحد در صنعت برق در سطح کلان و پایینتر، مردم و بنگاههای برق متضرر می شوند گفت: مدیریت واحد میتواند هر سه بخش توزیع، تولید و انتقال رصد و پایش کند اما در صورت نبود مدیریت سیستمی، به صنعت برق در حوزه بنگاههای تولید و مردم ضربه وارد میشود.
شقاقی تاکید کرد: خصوصی سازی، واگذاری بخش های مختلف و اجرای اصل 44 زمانی می تواند پاسخ قانع کننده و ارزشمندی داشته باشد که فضای رقابتی درکشور حاکم شود. اگر می خواهیم در صنعت برق تولید را به بخش خصوصی واگذار کنیم طبیعتا باید فضا، رقابتی باشد.
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم اقتصادی تصریح کرد: باید مراقبت شود تا تعادل بین تولید، انتقال و توزیع برقرار شود. هر گونه انحراف از تولید بهینه می تواند به بخش مصرف در حوزه بنگاههای تولیدی و از سوی دیگر در حوزه خانوار ضربه وارد کند.
این برگزیده بنیاد ملی نخبگان با تاکید بر اینکه مدیریت کلان صنعت برق باید تبعات منفی حاصل از تمرکززدایی را در نظر گیرد گفت: وزارت نیرو باید به شدت نسبت به برق تولیدی نیروگاههای واگذار شده حساس باشد تا عدم توازن در جامعه به وقوع نپیوندد.
شقاقی ادامه داد: اگر نیروگاههای واگذار شده به هر دلیلی نتوانند تولید مورد نیاز مصرف را داشته باشند خاموشی رخ میدهد و به تولید و خانوارها ضربه وارد میشود. تاکنون مدیریت واحد میتوانست با بدهی کنار بیاید اما درصورت واگذاری و تمرکززدایی مدیریت در حالی که فضا، رقابت پذیر نباشد ممکن است به صنعت برق و مصرفکنندگان ضربه وارد شود که بازی خطرناکی محسوب میشود.
تکهتکه شدن صنعت برق
پیش از این معاون وزیر نیرو درامور برق و انرژی در گفت و گو با خبرنگار انرژی ایسنا، با تاکید بر تمرکززدایی مدیریت برق با اشاره به مصوبه دولت در تاریخ 28 اسفند 92 اظهار کرد: براساس ساختار جدید 39 شرکت توزیع تحت مدیریت شرکت مادر تخصصی توزیع نیروی برق قرار میگیرند و نیروگاههای حرارتی نیز زیر مجموعه شرکت مادر تخصصی تولید برق حرارتی میشوند بنابراین توانیر براساس مصوبه دولت، مدیریت شرکت مدیریت شبکه برق و 16 شرکت برق منطقهای را بر عهده خواهد داشت.
هوشنگ فلاحتیان اظهار کرد: در راستای انجام مقدمات اصل 44 و منسجم شدن مدیریت 39 شرکت توزیع زیر مجموعه شرکت مادر تخصصی توزیع نیروی برق که شکل میگیرد خواهند شد و از سوی دیگر بخش تولید برق نیز در قالب شرکت مادر تخصصی تولید برق حرارتی فعالیت میکند و تمام نیروگاههای حرارتی زیر مجموعه این شرکت فعالیت خواهند کرد بنابراین نیروگاههای دولتی خصوصی میشوند و کلیه دارایی، بدهی و تعهدات نیروگاهها در اختیار شرکت شکل گرفته خواهد بود.
بر این اساس مقدمات واگذاری نیروگاه براساس اصل 44 آغاز شده و شرایط برای انجام این کار فراهم میشود. توانیر نیز در ساختار جدید به ایجاد یکپارچگی در صنعت برق و مدیریت شبکه انتقال برق خواهد پرداخت. با ایجاد مدیریتهای غیر متمرکز قدرت پاسخگویی و سرعت عمل در فعالیت افزایش پیدا میکند، خدمات بهبود پیدا کرده و کاهش بیشتر خاموشی را در پی خواهد داشت؛ از سوی دیگر کیفیت خدمات نیز افزایش پیدا میکند.
فلاحتیان با تاکید بر عدم توسعه ساختار در وزارت نیرو گفت: بنا نداریم دولت را بزرگ کنیم و برنامه ریزیهای صورت گرفته برای کاهش تصدی دولت است. از سوی دیگر بستر خوبی برای همکاران فراهم می شود تا بیش از پیش پاسخگو باشند. براین اساس شرکت جدیدی ایجاد نخواهد شد. براساس ساختار جدید کل کار تولید برق تحت امر یک شرکت قرار می گیرد بنابراین شرکت مادر تخصصی تولید برق حرارتی کار تعمیر، توسعه و جلب مشارکت بخش خصوصی را انجام میدهد.
معاون وزیر نیرو درامور برق و انرژی تاکید کرد: 16 شرکت برق منطقهای کشور به همراه شرکت مدیریت شبکه برق ایران زیر نظر توانیر فعالیت میکنند. شاهرگ حیاتی برق کشور که انتقال و فوق توزیع است تحت امر شرکت توانیر صورت خواهد گرفت. فقط شرکتهای توزیع منفک میشوند و نیروگاه ها نیز تحت امر شرکت جدید قرار می گیرند؛ این کار برای شفاف سازی قیمت برق، تولید، انتقال و توزیع صورت میگیرد و شرکتهای مادر تخصصی به صورت جداگانه فعالیت میکنند تا تمرکززدایی شود. توانیر به صورت منسجمتر شبکه انتقال و فوق توزیع و شبکه اصلی را مدیریت میکند و یکپارچگی ایجاد خواهد کرد.
وی در پایان خاطرنشان کرد که وی با این طرح کاملا موافق است و مطمئن است که در ساختار جدید کیفیت خدمات بهتر شده و رضایتمندی ایجاد میشود.
به گزارش ایسنا، طرح جدید وزارت نیرو برای ایجاد تغییرات ساختاری در نحوه مدیریت صنعت برق در حالی با استدلال "ایجاد رضایتمندی و تمرکززدایی مدیریت" مطرح شده که برخی از کارشناسان برق این اقدام را ضربهای به صنعت برق می دانند و معتقدند ایجاد تغییرات در مدیریت صنعتی که باوجود آنکه میزان بدهی آن به حدود 20 هزار میلیارد تومان رسیده است و کمبود اعتبار چالش جدی این صنعت در سالهای اخیر بوده است، از ایجاد خاموشی در دهه اخیر جلوگیری کرده است و نسبتا صنعت موفقی در کشور بوده است نیاز به کارشناسی دقیقتر و شناسایی آسیبهای احتمالی ایجاد تغییرات و چندگانگی مدیریتی است.