در هنگام بروز حوادث، بلایا و مخاطرات انسان ساز و طبیعی و یا در مواقعی که اتفاقی رخ میدهد که موجب گرفتار شدن افراد میشود شاید یکی از دستگاهها و سازمان های کمک دهنده ای که در آن زمان در یادها نقش می بندد، نام جمعیت هلال احمر باشد، جمعیتی که حالا در 18اردیبهشت ماه وارد نود و دومین سال تاسیس خود می شود. سازمان مردم نهاد بزرگی که در طول تاریخ خود حوادث و مخاطرات زیادی از جمله جنگ تحمیلی ،زلزله بم و... را پشت سرگذاشته است و حال آنگونه که مدیرانش اعلام کردهاند در آستانه تحول بزرگی در ساختار است.
شاید برای شما نیز جالب باشد که بدانید جمعیتهای هلال احمر یا صلیب سرخ توسط یک تاجر سوئیسی ایجاد شده است، فردی به نام « هنری دونانت » که با قلم خود توانست انقلابی را در دنیای اقدامات صلح جویانه ایجاد کند.
به گزارش خبرنگار«حوادث» خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)،در 24 ژوین 1984 نام شهر کوچکی به اسم «سولفرینو» در شمال ایتالیا برای همیشه در تاریخ ثبت شد این در زمانی بود که ارتش ناپلئون ازسوی اتریشیان شکست خورد وبالغ بر 6000 نفر مجروح شدند که معالجه نکردن انان منجر به مرگشان شد. «هنری دونانت» که شاهد این تراژدی بود بدون تعصب و تبعیض با کمک افراد محلی در صدد کمک به مجروحان برآمد. او در بازگشت اولین گزارش جنگی خود را به نام «خاطره ای از سولفرینو» نوشت و در آن نفرت انگیز بودن جنگ و صحنههای وحشتناک را خاطر نشان کرد و در انتها نیز عنوان کرد که «آیا این امکان وجود ندارد که در زمان صلح و آرامش، انجمنهای امدادی تشکیل داد تا داوطلبانی مشتاق، ایثارگر و کاملا متخصص و شایسته همانند آنانی که در زمان جنگ از مجروحین و مصدومین مراقبت نمودند، در آنها فعالیت کنند»
وی پیشنهاد داد که خدمت به زخمیهای نظامی، فعالیتی بیطرف محسوب شود و انجمن ژنوی امور عام المنفعه با علاقه وافر از پیشنهاد وی استقبال کرد.
ایده دونانت، منجر به تشکیل کمیته ای پنج نفره در سوئیس برای بررسی امکانات اجرای عملیات کمک رسانی به مجروحان جنگی شد و پس از آن نیز یک کنفرانس بین المللی در ژنو تشکیل شد و 16 کشور که یکی از انها کشور فرانسه بود در این کنفرانس حضور یافتند. انان تصمیم گرفتند که در هر کشور کمیتههای کمک رسانی تشکیل دهند که در آن بیطرف شمردن متصدیان خدمات پزشکی نیروهای مسلح، رفتار انسانی با زخمیها و بیطرفی غیرنظامیانی که داوطلبانه به کمک مجروحان جنگ میشتابند و نیز تعیین علامتی بینالمللی به منظور مشخص شدن اعضا و وسایلی که در این راه به کار میروند، پیشبینی شده بود و به خاطر ملیت دونانت، صلیبی سرخ بر زمینهای سفید به تقلید از پرچم سوئیس به عنوان نماد و علامت آن انتخاب شد.
این دولتها همچنین قوانینی بین المللی در مورد اسرای جنگی وضع کردند که به «کنوانسیون ژنو» معروف شد و حتی بعد از آن جایزه صلح نیز توسط کارخانه دار سویدی«برنالد نوبل» ایجاد شد و در قوانین آن قید شده بود که این جایزه می بایست هر سال به افرادی که در برادری بین ملتها سهم بسزایی داشته و تلاش کرده اند اهدا شود.
دولت عثمانی نیز پس از آن با قبول تعهدات ژنو اعلام کرد که به جای استفاده از نشان صلیبسرخ از معکوس رنگهای پرچم خود یعنی هلالاحمر در زمینه سفید برای جمعیتملی خود استفاده کرد و این چنین بود که نشان هلال احمر وارد واژگان صلح جهان شد.
پس از سالها، جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران نیز در سال 1301 خورشیدی (1922میلادی) با نام جمعیت «شیر و خورشید سرخ» در ایران بنیان گذاشته شد اما دولت وقت به جای استفاده از نشان صلیبسرخ و یا هلالاحمر که انتخاب دولت عثمانی بود، علامت «شیر و خورشید سرخ» را به عنوان نشان جمعیت خود انتخاب کرد که این علامت در کنفرانس ژنو در سال 1929 به عنوان نشان سوم به تصویب رسید و نهایتاً در متن کنوانسیونهای چهارگانه ژنو مصوب 1949 این نشان به همراه نشان صلیب سرخ و هلال احمر به عنوان نشانهای سه گانه بینالمللی که تحت حمایت حقوق بینالملل بشردوستانه قرار دارد به تصویب رسید.
جمعیت شیر و خورشید آن زمان اختیارات متفاوت نسبت به حالا داشت بهگونهای که رسیدگی و مدیریت کلیه موسسات درمانی و بهداشتی شامل 224 بیمارستان، 173 درمانگاه مستقل و مرکز اورژانس، 77 اندرزگاه، 15 مرکز مستقل انتقال خون و 30 مرکز آموزش پرستاری، مامایی، بهیاری و پزشکی به همراه چندین پرورشگاه و خانه کودک در اختیار هلال احمر قرارداشت اما پس از پیروزی انقلاب ایران تغییرات وسیعی در ساختار، ماهیت و وظایف ابن جمعیت به وجود آمد.
نخستین اساسنامه جمعیت هلال احمر در سال 1359 به تصویب رسید و در دی 1362 برابر ماده واحده مصوب مجلس شورای اسلامی، عنوان جمعیت به «جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران» تغییر یافت و پس از مدتی نیز دولت ایران با ارسال نامهای به دولت سوئیس به عنوان امین و نگاهدارنده قراردادهای چهارگانه ژنو، اعلام کرد که استفاده از شیر و خورشید سرخ را به حالت تعلیق درآورده و به جای آن از نشان هلالاحمر استفاده خواهد کرد.
به گزارش ایسنا،اکنون جمعیت هلال احمر ایران در92 سالگیش در انتظار تدوین سند تحولی است که به گفته مسئولان امر سبب چابکی و پویایی آن می شود سندی که بنظر میرسد با توجه به کهن سال بودن جمعیت کمی دیر شده باشد اما باتوجه به سند کامل و جامعی که در مراحل تصویب قرار دارد؛ بنظر میرسد بزودی شاهد هلال احمری در قامتی جدید باشیم.
سندی که جزئیاتی از آن منتشر نشده است، اما آنگونه که از میان سخنان مسئولان امر برآمده در آینده شاهد هلال احمری متفاوت خواهیم بود چراکه پیش از این دکتر موسوی دبیرکل جمعیت هلال احمر درنشست خبری در پاسخ به برخی انتقادات مبنی بر عدم امدادرسانی مناسب در هنگام بروزحوادث و سوانح گفت:ما ایرادات خود را قبول داریم؛ این گونه مدیریت سخت افزاری آفت مدیریت است و باید از این نوع مدیریتی که ما را زمین گیر کرده است عبور کنیم.
او گفته است که این تدوین و تصویب این سند در کیله بخشهای هلال احمر است و معطوف به عوامل ستادی نیست.
پیش از این نیز مسئولان سازمان امداد و نجات این جمعیت که به عنوان بازوی اصلی در حوادث و سوانح عمل میکند اعلام کرده بودند که مدیریت صحنه حادثه به معنای حضور حداکثری در محل حادثه و ارائه کمک های بی حساب نیست! و حتی دکتررئیس کرمی معاون درمان،بهداشت و توانبخشی این جمعیت نیز از تدوین سندی جامع در حوزه سلامت خبرداد تا براساس آن جمعیت نقش فعالتری در تامین و ارتقای سلامت مردم ایفا کند.
جمعیت هلال احمر ایران در حالی امروز(پنجشنبه)،92سالگی خود را جشن میگیرد که علاوه بر عضویت در شورای حکام، موفقیتهای بسیاری در حوزه بین المللی کسب کرده است بگونهای که چند ماه قبل، شاهد دریافت دو جایزه بین المللی برای دو طرح سازمان جوانان(طرح ایجاد کانونهای بشردوستانه در کانون اصلاح و تربیت) و طرح نیابت سازمان داوطلبان بودهایم، در کنار تمامی این موفقیتها، جمعیت هلال احمر سال سختی را نیز در زمینه دارویی سپری کرده است بگونهای که مشکلات ارزی و تحریمها سبب شده بود شاهد کمبود واکسن و برخی داروهای تک نسخه ای در مقطعی باشیم. مشکلاتی که مسئولان جمعیت را برآن داشت تا با ایجاد برنامه ای مدون میزان شکنندگی و آسیب پذیری جمعیتی که خود همراه مردم در روزهای سخت است را کم کند.
جمعیت هلال احمر در 92سالگیش در آستانه بزرگترین عمل جراحی ساختاری قرار دارد، جراحی که جزئیاتی از چند و چون آن منتشر نشده است اما بنظر میرسد سبب جوانی و پویایی سازمانی کهن همچون جمعیت هلال احمر ایران شود.
