به گزارش خبرنگار مهر، چند سالی است که شرایط دریافت وام برای بسیاری از شهروندان سخت شده و بانکهای دولتی محدودیتهای زیادی در این زمینه قائل می شوند.
بانکهایی که به نوعی از قدیم الایام در حوزه اقتصادی فعالیت داشته اند امروز پرداخت تسهیلات را معطوف به بنگاههای زودبازده کرده اند و از پرداخت تسهیلات موردی و اندک خودداری می کنند.
در مقابل این بانکها، موسسات مالی و اعتباری امروز اقدام به پرداخت تسهیلات به شهروندان می کنند که هر موسسه برای پرداخت های خود شرایط خاص و ویژه ای گذاشته است ولی با این وجود وجه شباهت تسهیلات پرداختی توسط این گونه موسسات، نرخ سود بالای تسهیلات و نیز کوتاه مدت بودن آنهاست.
این در حالی است که نیاز مردم هیچگاه نخواهد پرسید که بانکها چه ویژگی ها و چه شرایطی برای تسهیلات دارند، همین نیازها امروز باعث به وجود آمدن سیستمی غیر دولتی و محلی در سطح کشور است.
این سیستم محلی مالی که به قرض الحسنه های محلی و خانوادگی نیز معروف هستند. نقش بانکهای دولتی به ویژه موسسات مالی و اعتباری خصوصی را در بحث پرداخت تسهیلات کم رنگ کرده اند که البته از طرفی هم باعث کاهش نقدینگی و سپرده های مردم در بانکها شده اند.
کم شدن اعتبار موسسات مالی و اعتباری و حتی بانکها مردم را به سمت افتتاح در صندوق های محلی سوق داده است.
البته نباید تنها عامل توسعه و فراگیر شدن این قرض الحسنه های محلی را شرایط سخت پرداخت تسهیلات دانست، بلکه صندوق های قرض الحسنه محلی و خانوادگی شرایط بسیار آسانی را برای متقاضیان تسهیلات فراهم آورده است که مهمترین آن عدم سود تسهیلات این گونه صندوق هاست.
ولی با این حال مشکل اصلی این صندوقها، نبود ضمانت پرداخت و سلامت آن است.
متاسفانه در چند وقت گذشته برخی از سودجویان با استفاده از این مسئله، اقدام به سوءاستفاده از شهروندان کرده اند و با کلاهبرداری میلیونی باعث متضرر شدن بسیاری از خانواده های متقاضی تسهیلات شده اند که در حال حاضر هم یکی از همین متهمان به کلاهبرداری توسط صندوق های قرض الحسنه در زندان کرمانشاه به سر می برد.
ولی با این وجود این صندوق ها بازهم در شکل های کوچکتر خانوادگی در حال گسترش هستند و تا کنون نقدینگی بسیاری از بانکها و موسسات را خارج کرده اند.
علی محرابی، از کارشناسان اقتصادی و اساتید دانشگاه در استان کرمانشاه در اینباره به خبرنگار مهر گفت: هرگاه مسئولان و دولت در امری سختگیری و یا پافشاری کنند باید منتظر ظهور پدیده های دیگری باشیم که به وجود آمدن قرض الحسنه های محلی از این دست واکنش های طبیعی به وضعیت پرداخت تسهیلات در کشور است.
این کارشناس اقتصادی گفت: اول باید ببینیم که علت تشکیل صندوق های قرض الحسنه محلی چیست. به نظر بنده این صندوق ها نمونه بسیار کوچکتری از موسسات مالی و اعتباری خصوصی کنونی در سطح کشور است.
محرابی تاکید کرد: البته باید به این قضیه دیدی منصفانه داشته باشیم. نمی توان به رغم اینکه یک نفر در پوشش صندوق قرض الحسنه محلی اقدام به کلاهبرداری کرده است، دیگر صندوقها را متهم به این کار کرد.
این استاد دانشگاه افزود: وقتی دولت و موسسات مالی برای پرداخت تسهیلات اندک، قوانین دست و پاگیر لحاظ می کنند، باید منتظر گسترش این صندوق های محلی نیز باشیم.
وی بیان داشت: اما همین صندوق ها در جای خود، ضربات بدی هم به موسسات مالی و بانکها وارد آورده اند. در یکسال اخیر کاهش تقاضای مردم برای دریافت تسهیلات از بانکها و موسسات مالی نشان می دهد که اعتماد مردم به صندوق های محلی و خانوادگی رشد کرده است.
محرابی با اشاره به اینکه فعالیت صندوقها می تواند برای موسسات خصوصی مالی زیانبار باشد، گفت: اگر نگاهی به تبلیغات محیطی داشته باشیم متوجه خواهیم شد که تبلیغات برای پرداخت تسهیلات توسط موسسات مالی بسیار کاهش یافته است و نیز اگر نگاهی به محله خودمان داشته باشیم با جستجویی کوتاه بی شک به وجود چند صندوق محلی قرض الحسنه پی می بریم.
سوسن یاراحمدی یکی دیگر از کارشناسان اقتصادی در این باره به خبرنگار مهر گفت: به نظر بنده و هر کارشناس اقتصادی، علت اصلی افزایش تعداد صندوق های قرض الحسنه محلی، قوانین دست و پاگیر بانکها و متاسفانه جایگزین شدن روابط به جای ضوابط در بانکها است.
وی اظهار داشت: صندوقهای قرض الحسنه محلی و خانوادگی در استانهایی همانند کرمانشاه زاییده قوانین سختگیرانه بانکها در کشور هستند که باید این رویه توسط دولت اصلاح شود.
این کارشناس اقتصادی عنوان کرد: مخالف فعالیت این صندوقها نیستم، ولی به نظر بنده نبود نظارت بر این گونه صندوقها، باعث بروز برخی کلاهبرداری ها می شود.
حال با این وجود، بسیاری از مدیران موسسات خصوصی مالی در استان کرمانشاه از رشد قارچ گونه این صندوقها بسیار نگران هستند زیرا از خروج نقدینگی از بانکهایشان هراس دارند.