پایگاه خبری تحلیلی امروله08:45 - 1394/07/26
بمناسبت روز فقر

وقتی فقر عزت انسانی را به باد می دهد

فقر و نداری، همانند آتشی است که انسانیت و عزت انسانی را می سوزاند و خاکسترش را بر باد می دهد، پدیده شومی که پشت سرش بدبختی ها و آسیب های اجتماعی زیادی چون سرقت، قتل و فحشا را به یادگار می گذارد...

به گزارشامروله، به نقل ازآناج، در سال 1992 از سوی سازمان ملل متحد، روز 17 اکتبر برابر با 25 مهر، به عنوان روز جهانی ریشه‌کنی فقر نام‌گذاری شد و سابقه برگزاری روز جهانی مبارزه با فقر به سال 1987 و گردهمایی حدود 100 هزار نفر در میدان حقوق و آزادی بشر در میدان تروکادرو، پاریس، باز می‌گردد که محل امضای اعلامیه جهانی حقوق بشر در سال 1948 بوده است.

براساس ماده 25 اعلامیه جهانی حقوق بشر، برخورداری از امکانات مناسب رفاهی، از جمله دسترسی به خوراک، پوشاک، مسکن و خدمات درمانی و اجتماعی کافی از جمله حقوق اساسی تمامی افراد است.

گردهمایی سال 1987 به یاد قربانیان فقر، گرسنگی، خشونت و ارعاب و سرکوب صورت گرفت و مجمع عمومی سازمان ملل متحد با تصویب قطعنامه‌ای در سال 1993 روز 17 اکتبر را به عنوان روز جهانی ریشه کنی فقر به رسمیت شناخت و برگزاری آن را به کشورهای عضو سازمان توصیه کرد.

فعالان حمایت از حقوق اقتصادی و اجتماعی گفته‌اند که هدف از برگزاری مراسم روز جهانی ریشه کنی فقر رساندن صدای محرومان به گوش جهانیان است.

اما به راستی کدام یک از ما برای ریشه کن سازی فقر در ایران اقدامی اساسی انجام داده ایم، شاید اکثر افرادی الان در حال خواندن همین مطلب هستند، هرگز طعم گرسنگی، تشنگی و بی خانمانی را نچشیده باشند و درک نکنند که در دنیا هر ثانیه چند نفر بر اثر فقر جان خود را از دست می دهند.

شاید در همین نزدیکی، مادر و پدری فقیر نان شبی برای کودکانش نداشته باشد، در خانه ای دیگر مردی ثروتمند برای حیوان خانگی اش شام 300 هزار تومانی خریده باشد...

آسیب های اجتماعی فقر اقشاری از جامعه، قطعا دامن سایرین را فرا می گیرد، چرا با وجود فقر بزه هایی چون دزدی، قتل، فحشا و غیره در جامعه رواج پیدا می کند.

در همین شهر تبریز که به گفته مسوولان به شهر بی گدا معروف شده است، گداها و فقیران نامرئی هستند و از چشم مسوولان، مخفی مانده اند..

خیلی دور نه،  شاید در همین نزدیکی در یکی از محله های شهر تبریز که کنار بخاری چای خود را میل می کنید، کودکی گرسنه باشد..

فقر در برخی از محله های تبریز چون حاشیه شهر بیداد می کند، تنها درآمد برخی از این خانواده ها شاید پول ناچیزی باشد که از کمیته امداد و بهزیستی دریافت می کنند و آن هم حتی نمی تواند مرهمی برای دردهایشان شود، چرا که اغلب این خانواده ها پر جمعیت هستند و سیر کردن کودکان قد و نیم قد به کرار بسیار دشوار است و پدر مادر خود گرسنه می مانند، آن وقت در جای دیگر زیر آسمان این شهر، مسوولان که شاید شکمشان تا دماغشان از شدت پر خوری بالا رفته باشد آنقدر که  جلوی دیدشان را بگیرد و فقیری مشاهده نکنند و شهر را بی گدا معرفی کنند.

قدم میگذاریم در یکی از محله های فقیر شهر، جایی که چندین خانواده با فقر و نداری و بدبختی دست و پنجه نرم می کنند، کنار دری چوبی زنی که لباس های کهنه بر تن دارد، توجهم را جلب می کند، سلامی می دهم و کنارش می نشینم و می گوید: نکند شما هم برای آمارگیری آمده اید تا آمار انسان های خوشبخت را بگیرید، خانم خودت که میبنی ما همه بدبختیم و ندار، چیزی برای سیر کردن شکم بچه هایمان نداریم و کاری هم نداریم که دولت برای کمک به فقرا چه کارهایی می کندو مسوولان چه چاره ای می اندیشند، چون فرقی به حال و روزمان نکرده است و سال هاست که با بخت شیاهمان داریم نفس می کشیم..

از وضع زندگی اش می پرسم، قبل اینکه حرفی بزند، گریه می کند و هق هق کنان می گوید: شوهرم از بیکاری به اعتیاد روی آورد و برای اینکه پول موادش را تامین کند، بچه 9 ماهه ام را فروخته است، چند سالی فقط در بیمارستان بستری بودم و قرص اعصاب می خوردم و الان وضعم بهتر است اما فقر و نداری و گرسنگی کمرمان را شکسته است و  روزی هزاران بار آرزوی مرگ میکنم.

فقر، استقلال و عزت انسان ها را از بین میبرد

حجت الاسلام علیزاده، عضو هیئت علمی دانشگاه تبریز و استاد معارف اسلامی در خصوص دیدگاه اسلام برای فقر اظهار می کند: در اسلام فقر پدیده ای غیر طبیعی است چرا که اصلا اسلام غنا و دارایی است و فقر زمانی رخ می دهد که توزیع ثروت درجامعه بیمار باشد و فقر ناشی از تنبلی، عدم پشتکار، عدم برنامه ریزی، عدم شفافیت مسیر کاری است و عمدتا بی نظمی، بی برنامگی و تنبلی ریشه فقر محسوب می شود.

فقر موجب روسیاهی در دنیا و آخرت می شود

وی اعلام می کند: در روایات آمده است اسلام فقر را عاملی برای روسیاهی در دنیا و آخرت می داند و در حدیث از پیامبر اسلام آمده است که اگر خداوند به فقرای امت من رحم نکند، این کار فقرشان به کفر می کشد.

فقر مالی، فقر فرهنگی را پدید می آورد

عضو هیئت علمی دانشگاه تبریز و استاد معارف اسلامی متذکر می شود: فقر یکی از بدبختی های ملت هاست و اگر جامعه ای دچار فقر شود، به سایر جوامع وابستگی پیدا می کند و فقر استقلال را از انسان ها می گیرد و وقتی انسان دچار فقر شود، ارزش ها را نادیده خواهد گرفت و عزت خود را از دست می دهد، اولین آثار شوم فقر دست درازی افراد فقیر به سوی افرادی است که ممکن است عزت انسان ها را بگیرند و اگر این دست درازی به سوی بیگانه ای با فرهنگ متقاوت باشد، عزت، هویت انسان را خواهد گرفت و قطعا به دنبال فقر مالی فقر فرهنگی نیز اتفاق می افتد.

وی اعلام می کند: از آنجایی که فقر وابستگی ها را پدید می آورد، با فقیر شدن جامعه، دولت نیز فقیر و به کشورهای بیگانه وابسته می شود، وقتی ما به صورت دولتی به دیگران وابستگی مالی پیدا کردیم، وابستگی ارزشی هم خواهیم داشت. یعنی ما مجبوریم فرهنگ و ارزش های کشورهای بیگانه را پذیرا باشیم.

در اسلام تظاهر به فقر ممنوع است

این استاد معارف اسلامی اظهار می کند: وقتی خداوند نعمتی را به کسی می دهد دوست دارد آثار آن نعمت در ما نمایان باشد. خداوند دوست ندارد پولی که دست ماست تبدیل به زیبایی ها نشود یعنی دوست دارد تبدیل به زیبایی شود. خداوند دوست ندارد انسان نعمت را مخفی کند. درواقع انسان نباید تفاقر کند که در اسلام تظاهر کردن به فقر ممنوع است. ملت ما و سرزمین ما ثروت های زیادی دارد و اگر ما با وجود این ثروت تفاقر کنیم و ظاهرمان را شلخته نشان بدهیم موجب وابستگی ما به دیگران می شود و آن ها می آیند و جامعه ی ما را با فرهنگ خودشان آرایش می دهند. روایت شده است اگر انسان فقیر هم باشد باید خود را دارا نشان بدهد چون اگر دیگران از فقر او با خبر شوند سعی می کنند بر او مسلط شوند و او را به خود وابسته کنند. همین است که می گویند صورتتان را با سیلی سرخ نگه دارید. درواقع تظاهر به فقر بسیار زشت است.

وی متذکر می شود: وقتی ما منابع داریم هیچ وقت فقیر نمی شویم لذا نباید بگوییم فقیر هستیم. جالب است بدانید در اسلام از مال دنیا به عنوان عرض تعبیر شده؛ عرض در مقابل جوهر است و چیزی است که از بین می رود. این مساله بسیار مهم است که افراد زیادی این متاع عرضی و موقت را دارند، اما باز حریص هستند و به جای اینکه بخشی از آن را به دیگران ببخشند تا از فقر رها شوند، می خواهند مقدار بیشتری از آن را به دست بیاورند. کسانی که اموال دارند ولی آن را به دست مردم نمی رسانند، طبق دیدگاه اسلام ثروتمندان فقیرند. چرا که آن ها از فقرا دستگیری نمی کنند و مایه ی پویندگی و اعتلای اقتصادی مسلمانان نمی شوند و چون خیر و برکتی در اموالشان نیست، دائما از فقر می نالند. برای همین است که وقتی از کار و بارشان می پرسیم می گویند بازار کساد و این قبیل حرف ها که تظاهر به فقر هستند. در مقابل افرادی داریم که مال دنیا را عرض می دانند و خیلی به دنبال آن نیستند، این افراد غنای نفسی دارند.

آنچه انسان را فقیر می کند فقر نفسانی است

حجت الاسلام  علیزاده تاکید می کند: بنابراین دو نوع فقر داریم؛ برخی انسان ها ثروت دارند اما چون نگاه خوبی به ثروتشان ندارند و آن را در مسیر خیر به کار نمی برند، فقیر به حساب می آیند اما کسانی که انباشته ای از مال دنیا ندارند ولی به دلیل غنای نفسانی به مال دنیا اهمیت نمی دهند، هر چند در ظاهر فقیرند اما ثروتمند نفسی محسوب می شوند. آنچه انسان را واقعا فقیر می کند فقر نفسانی است. برای همین است که بین علما معروف شده مرحوم آیت الله بهجت ثروتمند ترین فرد عالم است هرچند که از مال دنیا چیز قابل توجهی هم نداشت.

ملت ایران ثروتمندترین مردم جهان است/اگر مذاکره با دشمنان یا مساله ی برجام با تغییراتی روبرو شود باز هم ثروت ما قابل انکار نخواهد بود

وی ادامه می دهد: بنابراین زمانی که خود را از نظر معنوی و علمی ارتقا بدهیم و به غنا برسانیم درواقع تهدید را به فرصت تبدیل کرده ایم و هنگامی که از نظر مالی در محدودیت هستیم و غنا نداریم باید غنا را به سمت نفس خود ببریم. انسان اسلام را دارای اراده و دارای نقش در تغییرسرنوشت می داند و به انسان دستور می دهد منابع ثروت را پیدا کند، دنبال کار برود، کار کند؛ البته کار صرفا به معنی استخدام دولتی نیست بلکه باید فکر کنیم و ببینیم چگونه می توانیم به منبع ثروت برسیم. گاه این منابع در دل انسان و در مغز انسان و به صورت بالقوه است که ما باید آن را بالفعل گردانیم، عده ای که می خواهند امت ما را ناامید کنند و بگویند مجبوریم در مقابل بیگانگان سرفرود بیاوریم، بزرگترین خائنان هستند. ما در هر شرایطی باشیم ثروتمندترین ملت هستیم و اگر مذاکره با دشمنان یا مساله ی برجام با تغییراتی روبرو شود باز هم ثروت ما قابل انکار نخواهد بود. اگر به ظرفیت های انسانی و انسان های بزرگ و با قابلیتی که در کشور داریم بها بدهیم و از آنها استفاده کنیم می توانیم به شرایط بهتری برسیم.

وی در پایان می گوید: اگر در جهان فقرایی وجود دارند، به خاطر این است که استثمارگران آن کشورها را با اقداماتی خاص به خود وابسته کرده اند که اگر قیام کنند عاقبت به خیر می شوند و ثروتشان را از دست استثمارگران پس می گیرند.

البته هستند افرادی خیری که به فکر گرسنگان شهر هستند و وجدان بیدارشان برای افراد فقیری که به نان شب محتاجند، چاره ای اندیشده است..

نخستین یخچال ویترینی کشور، ظهر روز پنجشنبه ۲۳ مهرماه ۱۳۹۴ و همزمان با اولین روز از ماه محرم در میدان شوش نصب شد.
این یخچال که با همت گروه مردمی پایان کارتن خوابی نصب شد با نگاه رفع گرسنگی از جامعه صورت گرفت. زین پس مردم شهر میتوانند نذر ها و خیرات خود را برای سیر کردن گرسنگان در این یخچال قرار دهند. 

البته امید است که در شهری متمدن چون تبریز این اقدام توسط شهروندان در ایام محرم صورت بگیرد، تا بلکه نیازمندان و فقرا و گرسنگان شهر یک دل سیر غذای گرم بخورند..