به گزارشامروله، اگر چه در پیروزی انقلاب و به ثمر رسیدن آن، اقشار مردم و عوامل و عناصر فراوانی نقش داشتند که هر کدام به نوبه خود مهم و تاثیرگذار بودند، اما در این میان تعدادی از این اقشار، عوامل و عناصر کلیدی و سرنوشت ساز بودند که از آن جمله می توان به نقش روحانیت و رهبری داهیانه امام خمینی(ره) و هم چنین نقش مهم نظامیان و همراهی آنان با انقلاب مردمی ایران اشاره کرد.
واقعه بیعت کارکنان نیروی هوایی از سوی تحلیلگران و ناظران جریانهای سیاسی بین المللی، اقدامی تاریخی و نقطه عطفی در تاریخ مبارزاتی و انقلابی مردم و نیز حیات ارتش ایران تلقی می شود و تاثیر زیادی در شکستن رژیم پهلوی داشت.
در روز ۱۹ بهمن ۱۳۵۷ شمار زیادی از پرسنل نیروی هوایی در حرکتی شجاعانه با لباس رسمی در مدرسه رفاه، اقامتگاه امام خمینی(ره) حضور یافتند و ضمن اعلام همراهی با انقلاب، در حمایت از دولت موقت رژه رفتند. این اقدام که در نوع خود حرکت شگرفی از سوی بخشی تاثیرگذار از ارتش بود، خشم برخی از فرماندهان نظامی را برانگیخت و مایه مخالفتها و درگیریهای بعدی گارد شاهنشاهی با نیروی هوایی شد.
روزنامه کیهان در همان روز با چاپ عکسی از این مراسم که بعدها بسیار مشهور شد، نوشت:
«با وجودی که اعلام شده بود آیتالله العظمی امام خمینی به علت برنامه راهپیمایی امروز برنامه دیدارهای خویش را لغو کردهاند، معذالک امروز هزاران تن از افراد نیروهای مسلح در خیابان ایران و اقامتگاه آیتالله العظمی امام خمینی به طرفداری از مهندس بازرگان رژه رفتند. در این مراسم از همه نیروها و همچنین همافران شرکت داشتند و مراسم ابراز وفاداری به صورت رژه انجام گرفت و اصلاً شعاری داده نشد. نیروهای مسلح در این رژه عکسهای امام خمینی و مهندس بازرگان را در دست داشتند و پلاکاردهایی که نشاندهنده رسته و نیروی مربوطه بود حمل میکردند.»
محمد حسین نورشاهی، یکی از همافرانی که در جریان بیعت با امام(ره)، حاضر بوده، در تشریح خاطرات آن روز می گوید: «جلسه ای در روزهای نزدیک به پیروزی انقلاب با مرحوم آیة ا... طالقانی داشتیم و ایشان به ما گفتند که اگر قصد دارید کاری انجام دهید، باید اقدامی باشد که یک سر و گردن از پیرزنی که عصازنان به خیابان آمده، بالاتر باشد. این سخنان در حقیقت یک نوع حرکت روانی و کار تهییج کننده محسوب می شد و پس از آن بود که تصمیم گرفته شد تا در روز 19 بهمن، رژه رسمی برگزار شود.”
البته این را هم باید گفت تا قبل از 19 بهمن چند اعتصاب و راهپیمایی توسط کارکنان نیروی هوایی اتفاق افتاد که بعضی از آن ها با دخالت ضد اطلاعات سرکوب شد.
در 15 بهمن صدها تن از افراد نیروی زمینی و هوایی با لباس نظامی به محل اقامت امام رفته و وفاداری خود را نسبت به ایشان ابراز داشتند. نظامیان در این بازدید شعار:
(( ما همه سرباز توایم خمینی گوش به فرمان توایم خمینی)) سر دادند.
در 17 بهمن کارکنان نیروی هوایی مقابل ستاد نیروی هوایی در تهران راهپیمایی برپا نمودند و درجه داران با شعار الله اکبر به سمت چهار راه کوکاکولا حرکت کردند که با استقبال مردم همراه شد.
در روزهای 17 و 18 بهمن اطلاعیه هایی در خانه های سازمانی ریخته شد و از پرسنل برای شرکت در راهپیمایی 19 بهمن دعوت شد.
در این اطلاعیه نوشته شده بود: ((19 بهمن خیابان ایران ساعت6 صبح )).
اداره ضد اطلاعات ارتش که از ماجرای 19 بهمن اطلاع داشت، از کارکنان نیروی هوایی خواست تا از هر گونه تجمع خودداری کنند. در اطلاعیه ای که از سوی ضد اطلاعات نیروی هوایی صادر شد، از کلیه کارکنان خواسته شده بود در راهپیمایی روز 20 بهمن که قرار بود برای حمایت از رژیم شاه در میدان بهارستان برگزار شود، شرکت کنند. صبح روز 19 بهمن هیچ کس انتظار حضور بیش از 150 نفر را نداشت. اما خیابان ایران مملو از آبی پوشان نیروی هوایی شده بود، برخی هم با لباس شخصی آمده بودند و در حین تظاهرات لباس های فرم خود را پوشیدند. صف اول تظاهر کنندگان پرچمی در دست داشتند که روی آن نوشته بود:
((از طاغوت گسستیم به ملت پیوستیم، قطره ای از ارتش امام خمینی.))
افرادی در حال عکاسی بودند که مردم همه ی آن کسانی را که در حال گرفتن عکس و فیلم بودند، دستگیر می کردند و عکس ها را از بین می بردند تا کسی شناسایی نشود. پس از پایان راهپیمایی، کارکنان به نشانه همبستگی با امام خمینی(ره) به اقامتگاه ایشان در مدرسه علوی رفتند. امام با حضور در میان پرسنل نیروی هوایی فرمودند: "اری که شما عزیزان در این روزها در روز 19 بهمن انجام دادید از حیث معنویت بزرگ ترین کارها و با ارزش های دنیایی هم بزرگ ترین ارزش ها بود... خداوند این افتخار را برای شما حفظ کند و شما را در دو جهان سعادتمند فرماید و آن چه که باید به شما عرض کنم این است که تا شما تعهدتان را به اسلام حفظ کردید و روابط خودتان را با همه قشرهای ملت برادرانه کردید، این انقلاب محفوظ خواهد ماند و شما با برادران خودتان که افراد عزیز این ملت هستند، همدوش برای پیشبرد این انقلاب به پیش خواهید رفت و احکام اسلام را ان شاء الله تعالی در همه جا، در همه ایران اجرا خواهید فرمود."
این اعلام همبستگی با قیام ملت ایران، اربابان و عاملان رژیم پهلوی را به وحشت انداخت به گونه ای که مجبور به تکذیب خبر بیعت شدند و ستاد بزرگ ارتشتاران عکس تاریخی بیعت کارکنان نیروی هوایی که توسط عکاسی به نام حسین پرتویی گرفته شده و در روزنامه کیهان چاپ شده بود را جعلی و مونتاژ شده خواند.
عکس دیدار همافران با امام خمینی در جریان انقلاب، یکی از معروفترین تصاویری بود که در روزهای منتهی به فروپاشی رژیم پهلوی منتشر شد. مرحوم حسین پرتوی، عکاس پیشکسوت انقلاب، با عکسی که روز 19 بهمن ماه 1357 از دیدار همافران با امام خمینی گرفت، نامش برای همیشه در تاریخ عکاسی ایران به ثبت رسید.
این عکس جدا از جنبه خبری خود، جنجالهای بسیاری به وجود آورد و به عنوان یک سند برای یکی از مهمترین اتفاقات انقلاب در تاریخ عکاسی ماندگار شد.
در این عکس، امام خمینی(ره) در مرکز قرار گرفته و چهره هیچ یک از همافران دیده نمیشود و احترام نظامی و بیعت آنها که مهمترین جنبه این دیدار بود به زیبایی به تصویر کشیده شده است.
این عکس توسط عبدالحسین پرتویی گرفته شد که فردای همان روز به یاد ماندنی در صفحه اول روزنامه منتشر شد.
وی درباره خاطره آن روز گفته است: "یک روز قرار بود به نفع دولت مهندس بازرگان راهپیمایی شود و هر کدام از همکاران به طرفی رفتند. من مامور شدم به مدرسه علوی و تا رسیدم، دیدم آنجا خلوت است و یک نفر از دفتر امور مطبوعات دستور خروج همه عکاسان را اعلام کرد و گفت که همه عکاسها را از اینجا بیرون کنید. متوجه شدم که باید خبری باشد و دیدم درب کناری مدرسه باز شد و تعدادی افسر نیروی هوایی با لباس فرم وارد حیاط شدند. به من تاکید کردند که اجازه نداری عکس بگیری! گفتم که بگذارید بدون اینکه چهرهای از کسی معلوم باشد عکس بگیرم و گرنه اگر این سند نباشد چگونه میخواهید ثابت کنید که اینجا چه گذشته است. بالاخره قبول کردند و مرا تحویل دو نظامی دادند تا اگر کسی رو به دوربین کرد این دو نگذارند که من عکس بگیرم و... چون هنوز دولت بختیار سر کار بود، نگران بودند که شناسایی شوند و دولت مجازاتشان کند. عکس را گرفتم و تا خود روزنامه دویدم و عکس در صفحه اول روزنامه چاپ شد."
صبح روز 21 بهمن دفتر امام خمینی(ره) با انتشار اعلامیه ای، صحت عکس منتشر شده را تایید نمود. با پیوستن نیروی هوایی به ملت، انقلاب رنگ و بوی دیگری گرفت. رفته رفته سایر نظامیان نیز به مردم پیوستند و تنها ابزار امید شاپور بختیار، به یاس تبدیل شد.
در آن روز امام به کارکنان نیروی هوایی فرمودند به راهپیمان بپیوندید و دولت بازرگان را تایید کنید. در پی فرمان امام همه از درب جنوبی مدرسه خارج شده و بعد از مدتی وارد خیابان انقلاب شدند و به مردم پیوستند. نیروهای گاردی از بالا و پایین خیابان را بسته بودند، زنان برای این که بالگردها نتوانند از تظاهر کنندگان عکس برداری کنند چادرهایشان را روی سر افسران می انداختند. مردم به آن ها توصیه می کردند که سرشان را پایین بگیرند تا شناسایی نشوند. اما جوانان نیروی هوایی شجاعانه و با فریادهای ارتش ما حسینی، رهبر ما خمینی تمام مسیر را به صورت بدو رو حرکت و جمعیت نیز راه را برای آن ها باز می نمودند. حرکت راهپیمایان تا میدان آزادی ادامه داشت، بیم آن می رفت با پراکنده شدن مردم همه کارکنان دستگیر شوند. بنابراین افسران نیروی هوایی از میدان انقلاب و از طریق خیابان جمهوری اسلامی و سپس میدان بهارستان به سمت مدرسه علوی بازگشتند. هر چند همه کارکنان شناسایی شده بودند و از آن ها عکس گرفته شده بود و چنان چه انقلاب به پیروزی نمی رسید همه آن ها به عنوان خائن اعدام می شدند، اما پس از سخنرانی امام آن ها خود را برای شهادت آماده کرده بودند. در راه بازگشت عده ای از ماموران کلانتری بهارستان سعی نمودند راه را بر پرسنل نیروی هوایی ببندند اما پس از تلاوت آیاتی از قرآن توسط یکی از کارکنان به سرعت تسلیم شده و راه را باز کردند.
در شب 20 بهمن تلویزیون برنامه ویژه ای در ارتباط با رویدادهای مربوط به بازگشت امام پخش نمود. این برنامه باعث ایجاد هیجان در میان نظامیان در پادگان دوشان تپه تهران گردید. بلافاصله افراد گارد شاهنشاهی به محل اعزام و برای ساکت کردن هنرجویان و دیگر کارکنان نیروی هوایی وارد عمل شدند که به درگیری و تیراندازی بین آن ها منجر شد. با انتشار خبر شورش پرسنل پادگان نیروی هوایی، مردم برای یاری آن ها به دوشان تپه روی آورده و وارد پادگان شدند. افراد انقلابی نیروی هوایی، اسلحه خانه ها را باز کرده و با استفاده از سلاح های موجود با نیروهای گارد شاهنشاهی به مبارزه پرداختند. در این میان شماری از کارکنان نیروی زمینی هم به مبارزین انقلابی پیوستند. وقتی فرماندهان ارشد ارتش متوجه گردیدند که قادر به کنترل امور و انجام هیچ کاری نیستند و اگر فرمانی صادر کنند با توجه به پیوستن بدنه ارتش به انقلاب معلوم نیست که کسی این فرامین را اجرا کند. سرانجام با تشکیل جلسه در صبح روز22 بهمن 1357 به اتفاق آرا تصمیم به بی طرفی ارتش در درگیری های سیاسی گرفتند و این مساله به معنای پشت پا زدن کامل به شاه و دیگر هوادارانش و قطع امید کامل هیات حاکمه بود. با شکسته شدن همه مقاومت ها و اعلام بی طرفی و در حقیقت پیوستن کامل ارتش به اراده ملت، در شامگاه روز 22 بهمن 1357 انقلاب مردم ایران با رهبری مدبرانه امام امت به پیروزی رسید.
نظر شما
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیریت در وب سایت منتشر خواهد شد