آتش‌بس در سایه عقب‌نشینی آمریکا تمدید شد

سرویس: سیاسیکد خبر: 316949|16:42 - 1405/02/02
نسخه چاپی
آتش‌بس در سایه عقب‌نشینی آمریکا تمدید شد
تحلیلگر ارشد ژئوپلیتیک و نظام بین‌الملل گفت: با وجود پایان آتش‌بس نخست و فضای تهدیدآمیز واشنگتن، آمریکا نتوانست شروط خود را تحمیل کند و آتش‌بس بدون حضور هیأت ایرانی و بدون امتیازدهی ایران تمدید شد.

به گزارش امروله ،میثم همتی در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی شبکه اطلاع‌رسانی «مرصاد»؛ اظهار داشت: همزمان با پایان یافتن مهلت آتش‌بس نخست، برنامه‌ریزی‌ها به‌گونه‌ای انجام شده بود که هیأتی به ریاست محمدباقر قالیباف راهی اسلام‌آباد شود و در سوی مقابل نیز جی‌دی ونس در این شهر حضور یابد تا در چارچوبی رسمی درباره تمدید آتش‌بس و گام‌های بعدی گفتگو شود. 

وی افزود: در روزهای منتهی به پایان آتش‌بس، دونالد ترامپ با ادبیاتی تهدیدآمیز اعلام کرد که امتیازات زیادی از ایران خواهد گرفت و در غیر این صورت، آتش‌بس را تمدید نخواهد کرد و حتی گزینه بمباران را نیز مطرح کرد. 

تحلیلگر ارشد ژئوپلیتیک و نظام بین‌الملل تصریح کرد: در مقابل، قالیباف با تأکید بر مذاکره در موضع برابر وعدم پذیرش زور، تلاش کرد چارچوب قدرت را برای افکار عمومی تبیین کند و همزمان مسعود پزشکیان نیز با صراحت اعلام کرد که ایران زیر بار زور نمی‌رود و آنچه آمریکا دنبال می‌کند، تسلیم است که از سوی ایران پذیرفته نخواهد شد. 

همتی ادامه داد: این سه‌گانه گفتاری یعنی تهدید ترامپ، تأکید قالیباف بر موضع برابر و تصریح پزشکیان برعدم تسلیم، به محور اصلی نبرد روایت‌ها در آستانه پایان آتش‌بس تبدیل شد و آمریکا تلاش کرد با تکیه بر تهدید، معادله‌ای مبتنی بر امتیاز یا اقدام نظامی ایجاد کند. 

وی بیان کرد: در ادبیات مذاکره، چنین وضعیتی به‌عنوان تلاش برای ساختن یک گزینه جایگزین معتبر یا BATNA شناخته می‌شود؛ به این معنا که طرف مقابل می‌کوشد اقدام نظامی را به‌عنوان گزینه‌ای واقعی و کم‌هزینه جلوه دهد. 

این استاد دانشگاه افزود: در مقابل، تهران با هدف قرار دادن همین نقطه، تلاش کرد نشان دهد آنچه واشنگتن دنبال می‌کند توافق متوازن نیست، بلکه نوعی تسلیم در پوشش توافق است و از این طریق مشروعیت هرگونه عقب‌نشینی را زیر سؤال برد. 

همتی خاطرنشان کرد: نقطه عطف این روند زمانی شکل گرفت که هیأت آمریکایی وارد اسلام‌آباد شد، اما قالیباف اعلام کرد به‌دلیل زیاده‌خواهی طرف مقابل به این مذاکرات نخواهد رفت؛ تصمیمی که اگرچه در ظاهر تاکتیکی بود، اما در سطح راهبردی پیام‌های مهمی را منتقل کرد. 

وی تأکید کرد: این اقدام نشان داد ایران آماده پذیرش هزینه‌عدم حضور در مذاکره است، تهدید به‌عدم تمدید آتش‌بس الزاماً اهرم مؤثری نیست و مرکز تصمیم‌گیری در تهران قرار دارد، نه در محل مذاکرات. 

این وکیل دادگستری اذعان کرد: در ادامه، ترامپ که پیش‌تر برعدم تمدید آتش‌بس تأکید داشت، در لحظات پایانی موضع خود را تغییر داد و آتش‌بس را تمدید کرد، آن هم در شرایطی که هیأت ایرانی در اسلام‌آباد حضور نداشت. 

همتی گفت: این وضعیت نمونه‌ای از شکاف میان گفتار و عمل است؛ جایی که ناتوانی در اجرای تهدید، موجب کاهش اعتبار آن می‌شود و طرف مقابل را در موقعیت ضعیف‌تری قرار می‌دهد. 

وی با اشاره به اظهارات قالیباف درباره «کارت جدید»، افزود: این موضوع نشان می‌دهد که ایران گزینه‌های خود را محدود به میز مذاکره نمی‌داند و از ابزارهای متنوع سیاسی، منطقه‌ای و امنیتی برای مدیریت شرایط برخوردار است. 

تحلیلگر ارشد ژئوپلیتیک و نظام بین‌الملل ادامه داد: از منظر واشنگتن، تمدید آتش‌بس بدون حضور ایران در مذاکرات، تناقضی جدی ایجاد کرده و این پرسش را مطرح می‌کند که اگر گزینه نظامی عملی و کم‌هزینه بود، چرا در چنین شرایطی اجرا نشد. 

همتی تصریح کرد: این مسئله می‌تواند تصویر بازدارندگی آمریکا را در سطح منطقه‌ای تحت تأثیر قرار دهد، زیرا سایر بازیگران نیز این پیام را دریافت می‌کنند که تهدید به‌عدم تمدید، در نهایت به تمدید بدون امتیاز منجر شده است. 

وی در پایان خاطرنشان کرد: وضعیت کنونی را می‌توان نوعی تعلیق کنترل‌شده دانست که در آن آتش‌بس ادامه دارد اما مذاکرات رسمی آغاز نشده است و تداوم این شرایط بدون برنامه مشخص، ممکن است به فرسایش سیاسی و اقتصادی منجر شود. 

انتهای خبر/